ဗမာနဲ႔ျမန္မာ
(မင္းစိုးစံ)
“အားလုံးနဲ႔အႀကံဳးဝင္ေအာင္ ဗားမားလို႔ထည့္ေရးဗ်ာ၊ ဗားမိလို႔မေရးနဲ႔”
“ဟုတ္တယ္ ဗားမားဆိုတာ ႏိုင္ငံ ဗားမိဆိုတာလူမ်ိဳး အခုဟာက တိုင္းရင္းသားေတြအားလုံး ပူးေပါင္း ပါဝင္တာဆိုေတာ့ ဗားမားပဲေရးပါ”
“မဟုတ္ေသးပါဘူး ဗားမိလို႔ေရးေတာ့ေကာ ဘာျဖစ္သြားမွာလဲဗ်၊ က်ဳပ္တို႔အားလုံးက ျမန္မာႏိုင္ငံက လာၾကတဲ့ ျမန္မာတိုင္းရင္းသားေတြပဲမဟုတ္လား”
“ေနစမ္းပါဦး ျမန္မာတိုင္းရင္းသားေတြဆိုေတာ့ ဗမာက တိုင္းရင္းသားမဟုတ္ဘူးလား”
“ဟုတ္ပါတယ္ ရွမ္း၊ခ်င္း၊ ကခ်င္၊ ကရင္၊ကယား၊မြန္၊ရခိုင္၊ပအို၀့္၊ ဗမာ အဲဒါေတြအားလုံးကို စုေပါင္းမွ တိုင္းရင္းသားျဖစ္တာေပါ့ ဒါမွလည္း ျပည္ေထာင္စုဆိုတာအဓိပၸါယ္ရွိမွာေပါ့”
“ဒါဆိုလ်င္ ကရင္ျပည္နယ္ရွိတယ္၊ ခ်င္းျပည္နယ္၊ ကယားျပည္နယ္၊ရွမ္းျပည္နယ္၊ မြန္ျပည္နယ္ေတြရွိ ၿပီး ဗမာက်ေတာ့ ျပည္နယ္မရွိတာ ဘာေၾကာင့္လဲဗ်”
႐ႈတ္ကုန္ၿပီ၊ အားလုံး႐ႈတ္ကုန္ၿပီ။
“ေဟ့ စကားေတြသိပ္မမ်ားၾကနဲ႔ ျမန္မာႏိုင္ငံက လာတဲ့လူေတြမွန္သမွ်အားလုံး ျမန္မာပဲ”
“အဲဒါ ခင္ဗ်ားကို ဘယ္သူေျပာတုန္း”
“ေတာ္ၾကပါေတာ့ဗ်ာ အခ်င္းခ်င္းေတြပဲ အျဖဴေတြၾကားမွာ ရွက္စရာႀကီး ကဲကဲ ဗားမားပဲေရးၾကမယ္”
အလုပ္ေတာ့ျဖစ္သြားပါရဲ့၊ အစာမေၾကၾကတာအမွန္။
ျမန္မာနဲ႔ဗမာဆိုတဲ့ အသုံးအႏႈံးကတအုံေႏြးေႏြး ျဖစ္ေနတာက အခုမွမဟုတ္။
ဟိုးတခ်ိန္တုန္းက ဗမာစာသည္ တို႔စာ။ ဗမာစကားသည္ တို႔စကား။ တို႔ျပည္ကို ခ်စ္ပါ။ တို႔လူမ်ိဳးကို ေလးစားပါ။ အဲဒီလိုဟစ္ေၾကြးလာရာကေန အခုေတာ့ ျမန္မာျဖစ္လာတယ္။
ဟုတ္ၿပီ ျမန္မာဆိုတာ တိုင္းရင္းသားေတြအားလုံး ပါဝင္ေအာင္ေခၚဆိုတာျဖစ္လ်င္ ျမန္မာစာ ဆိုေတာ့ဗ်ာ၊ တိုင္းရင္းသားစာ ေပေတြလည္း တလုံးမွ်မပါပါလား။ ဗမာဖတ္စာ ျမန္မာဖတ္စာ ကဲ ဘယ္ဒင္းကို အတည္ျပဳမွာလဲ။
ဗမာလူမ်ိဳးကိုေခၚတြင္တာက ျဗဟၼာအမ်ိဳးအႏြယ္က ဆင္းသက္လာတာကို အစြဲျပဳၿပီးေခၚလာရာကေန ဗမာဆိုတာျဖစ္လာတာ ေနာက္ေတာ့ ျမန္မာဆိုတာျဖစ္သြားတာလို႔ ပါးစပ္ရာဇဝင္အရ သိရတယ္ဗ်။ အဲ ဒါမဟုတ္ပါဘူးတဲ့ ျဗဟၼပုတၳရျမစ္ရဲ့ အေရွ႕ဘက္ျခမ္းမွာေနထိုင္ၾကသူေတြကို ေခၚဆိုရာကေန ျမန္မာ ျဖစ္လာတာပါတဲ့။
အင္းေပါ့ေလ သမိုင္းကိုဖ်က္ဆီးေဖ်ာက္ဖ်က္ပစ္တဲ့ အကိ်ဳးေက်းဇူးေပါ့။ ေနာင္လာေနာက္သားေတြ ေနာက္ဂ်ိန္ခ်ေအာင္ တမင္လုပ္သြားတဲ့ ျမန္မာမင္းအဆက္ဆက္ကိုေတာ့ ေမတၱာပြါးမိတာအမွန္ပါ။
က်ဳပ္တို႔မွီလိုက္တာကေတာ့ ဗိုလ္ေနဝင္းနဲ႔ ဗိုလ္ခင္ညြန္႔ေပါ့ဗ်ာ၊ ေအာ္ ကိုးကြယ္စရာေကာင္းလိုက္တဲ့ လူပုဂၢိဳလ္ထူးေတြပါပဲ။
က်ဳပ္ကေတာ့ သိပ္နားမလည္ဘူး ဘာကိုနားမလည္တာလဲဆိုေတာ့ ဗမာကေနဘာေၾကာင့္ျမန္မာလို႔ ေျပာင္းလြဲရတာလဲ ဆိုတာကိုပါ။ ဒါေၾကာင့္ က်ဳပ္စာအုပ္တအုပ္ထဲက အေၾကာင္းအရာေလးတခ့်ိဳကို ကူးယူေရးျပမယ္ဗ်ာ။ အားလုံးစဥ္းစားၾကည့္ၾကေပါ့ အက်ယ္အက်ယ္မၿငိမ္းဘြယ္ ျဖစ္စရာေတြျဖစ္ ေအာင္ ရည္ရြယ္တာမဟုတ္ပါဘူး။
မ,အကၡရာ မွာပါတဲ့ စာလုံးေပါင္းသတ္ပုံက်မ္းတခုထဲက ကူးယူေရးျပမွာပါ။ စာအုပ္က အေတာ္ေလး ၾကာေနပါၿပီ။
(မံ-မန္-မာန္-မန္း-မံ့၊ ၿမံ- ျမန္- ျမန္း-ျမမ္)
မ,ဗ်ည္း ေသးေသးတင္၊ န,သတ္၊ မ,သတ္၊
ဝိသဇနီအျမစ္တို႔၌ ေဝါဟာရကိုျပျခင္း
မ,အကၡရာေသးေသးတင္ကား
ဆင့္ေလ်ာင္းေခ်ာမံ ေရႊတိက်ံသို႔ နတ္္တံေလးကုန္။
ေရာင္ျဖဴေခ်ာမံ ျပင္နံရံဝယ္ မလွ်ံမပ်စ္။
တေထာင္သည္ရံ ေရႊတိမံလ်က္ မိႆံေမာင္းမ။
ႏွစ္ဖက္ေတာင္ပံ ေရႊရည္မံ၍ လက္တံၫႊတ္မွ်။
မ်က္နစ္စီမံ ဖိတ္ဖိတ္လွ်ံမွ် သာစံလြတ္ႏိုင္။
ရစ္ထပ္ရႊင္စံ ယမံဆံစည္း။
ရႊင္ဝမ္းသာစံ ကုကၤုမံသား။ စသည္ျဖင့္ မြမ္းမံ, စီမံ, ဆံယမံ, ခါသာကမံ, ကုကၤုမံ ဆိုေသာအရာတို႔၌ ထင္၏။ ထိုတြင္ ကုကၤုမံ ဟူသည္၌ ကုကၤဳမံဟူေသာပါဌ္ မွီထင္ေသာေၾကာင့္ မာဂထဘာသာ မူလျဖစ္၏။
ထိုႏွင့္အသံတူ န-သတ္ကား
ယမန္ယမန္ ေန႔တိုင္းလြန္၍ နက္ျဖန္နက္ျဖန္။
ေစျခင္းတမန္ အဖန္ဖန္လွ်င္
တသေႏၵေဓ။
ဝမ္း၏တမန္ ပုႏၷားကၽြန္တို႔ တိရိစၦာန္ပိုးမႊား။
မင္းေစတမန္ သူ႔သဏၭန္ျဖင့္ ရံဘန္ငါ့တြင္။
ရတနာတံခြန္ လက္႐ုံးအန္ျဖင့္ ရံမာန္တ်င္းတ်င္း။
ျမတ္ႏိုးအကၽြန္ ပန္းႏွယ္ပန္သည္ မင္းမာန္ညံ့ညံ့ ေပ်ာင္းေပ်ာင္းတည္း။
ေက်ာင္းႀကီးဗိမာန္ ေဇတဝန္၌ ျမတ္မြန္ေနေတာ္။
မ်ကေမွာက္ဝတၳမာန္ ပစၥဳပၸန္ႏွင့္ တမလြန္ခ်မ္းသာ။
ကာလယမန္, တမန္, ရန္မာန္, ေစာင္းမာန္, ဗိမာန္, ဝတၳမာန္ အရာတို႔၌ ထင္၏။
ထိုတြင္ ယမန္ ဟူသည္ကား လြန္ၿပီး တိတ္ၿပီး၊ အတိတ္ကာလကို ဆိုေသာေဝါဟာရျဖစ္၏။
ရန္မာန္၊ ေစာင္းမာန္ ဟူသည္ကား မာန ဟူေသာပါဌ္၊ ဗိမာန္ဟူသည္ကား ဝိမာနဟူေသာပါဌ္၊ ဝတၳမာန္ ဟူသည္ကား ဝတၳမာန ဟူေသာပါဌ္တို႔ကို စြဲမွီေသာ ေဝါဟာရျဖစ္၍ မာဂဓဘာသာမူလျဖစ္၏။
ထို၌
ဝိသဇနီကား
ေမာ္မိေမာ္မန္း ႏွလုံးဆန္းျဖင့္ သူကာန္းအလား။
ႀကံႀကံရြတ္မန္း က်မ္းဂန္မွန္း၍ ဂဏန္းဟူးရား။
စသည္ျဖင့္ ေမာ္မိေမာ္မန္း, မန္းမႈတ္သည္, မန္းအနာ, မန္းစြဲသည္, စေကာမန္း, ဆိုေသာအရာတို႔၌ ထင္၏။
ေသးေသးတင္အျမစ္ကား
ၾကာတင္ဖြယ္စံ့ ေရာက္တုံမံ့ဟု ဆြတ္ပ့်ံမယိမ္း။
စသည္ျဖင့္ ၾကာတုံမံ့၊ ေရာက္တုံမံ့၊ သိတုံမံ့ ဆိုမိန္႔ေသာအရာတို႔၌ ထင္၏။
ရစ္လ်က္ေသးေသးတင္ကား
အၿမဲအၿမံ အႀကံအစည္။ ၿမဲၿမဲၿမံၿမံ ဤအႀကံကို ကုံထံငါ့ကို လႊဲေလကုန္။
စသည္ျဖင့္ၿမဲၿမံေသာအရာတို႔၌ ထင္၏။
ထိုႏွင့္အသံတူ န, သတ္ကား
ပညာထက္ျမန္ တတ္ပြန္စကား။ ႏြားလားတတြန္ လ်င္သန္ျမန္လ်က္ တိုင္မွန္သံေတာင္။
စသည္ျဖင့္ လ်င္ျမန္သည္ ဆိုေသာအရာ၌ ထင္၏။
ျမမၼာဟူေသာေဝါဟာရသည္လည္း ျမန္သည္ မာသည္ဟူေသာအေၾကာင္းကိုစြဲ၍ ျမန္မာ ဟူေသာ ဆိုမိန္႔ျခင္းျဖစ္၏ဟူေသာ စကားကိုေထာက္လွ်င္ န,သတ္ေရးသင့္သည္ျဖစ္၏။
အခ့်ိဳကား ျမမၼာမႏုႆာ ေဝါဟာရ ႏၱိ၊ ျမမၼာဝိသေယဌာေန စသည္ျဖင့္ ကလ်ာဏီေက်ာက္စာတြင္ မ, ဆင့္လ်က္ ေရးသည္ကိုလိုက္၍ “ျမမၼာ”ဟု မ,အကၡရာဆင့္လွ်က္ ေရးကုန္၏။
သေဘာကိုေထာက္ေသာ္ စြဲရင္းမူလအတိုင္း န,သတ္သည္မွာ သင့္ဘိမည္။ ေက်ာက္စာမွာဆင့္၍ ေရးသည္ကား မာဂဓေရး႐ိုးမွာ တံခြန္ျပလိုသည့္ အတြက္ကို ေနာက္ဗ်ည္း၌ သံယုတ္ျဖစ္ေစသည္ မ်ားသည္။
“ကုသန္နာမႆ” ဟူ၍ န,သတ္မေရးမူ၍ တံခြန္ေက်ေစလ်က္ “ကုသႏၷာမႆ” ဟူ၍နဗ်ည္းသံယုတ္ ျပဳေလသည္။ ဤနည္းတူစြာ န,ဗ်ည္း၌တံခြန္ အေရးေက်ေပ်ာက္ေစ၍ ေနာက္မ,အကၡရာဝယ္ဆင့္သင့္ လ်က္ န,ႏွင့္မ,ဝဂ္ကြဲ၍ န-ကို မ-ျပဳ၍ကပ္ေလဆင့္ေလ၍ “ျမမၼ” ရွိေလသည္။
ဤသို႔႐ုပ္ၿပီးသင့္သည့္ႏွင့္ မာဂဓေရး႐ိုးမွန္ေအာင္ ႀကံေဆာင္ေသာအရာျဖစ္ေလသည္။ ထိုကိုလိုက္ခင္းမရွိ ပကတိမူလ နသတ္သေဘာရင္းကို နင္းမိေအာင္ေရးသည္မွာ သင့္ျမတ္သည္။
ထို၌
ဝိသဇနီသံကား
ေၾကာင္းလ်ားေမးျမန္း ဂါထာၫႊန္းသည္ သာခန္းေရာက္လလ်င္ၿပီးတည္း။
လြမ္းရိၫွိဳးျဖန္း စစ္ကဲခန္းဝယ္ လြမ္းျမန္းတယူ။
ဘိသိက္ေျမာက္သြန္း ဖရာျမန္းမွ။
စားေတာ္ကြမ္းပန္း မေခၚလြန္းတည့္ နီျမန္းသႏၱာ။ စသည္ျဖင့္ ေမးျမန္းသည္၊ ၫွိဳးျမန္းသည္၊ သိမ္းျမန္း, နီျမန္းသည္ သူစိမ္းျဖန္း ဆိုေသာအရာတို႔၌ ထင္၏။
စာဖတ္ၾကတဲ့ လူႀကီးမင္းတို႔အေနနဲ႔ ဘယ္လိုနားလည္သလဲဆိုတာေတာ့ က်ဳပ္မသိဘူး က်ဳပ္သေဘာ ေပါက္တာကေတာ့ ျမန္မာဆိုတာ တိုင္းရင္းသားေတြအားလုံးပါေအာင္ ေခၚဆိုသမုတ္တဲ့နာမည္ မျဖစ္ ႏိုင္သလို လုံးဝ,လည္းမဟုတ္ဘူးဆိုတာပါ။
အခုေဖၚျပတဲ့ စာေၾကာင္းအရဆိုလ်င္ေတာ့ ျမန္တယ္ မာတယ္ေပါ့ဗ်ာ။ အင္းေပါ့ ဘယ္ေလာက္မာႏိုင္မ လဲ။ ဘယ္အထိျမန္ႏိုင္မလဲဆိုတာကိုေတာ့ ေစာင့္ၾကည့္ၾကတာေပါ့။
မွတ္ခ်က္။ ။ စာလုံးအနီေတြက ဇကြဲ ႏွစ္လုံးဆင့္ျဖစ္ၿပီး၊ အစိမ္းေရာင္ စာလုံးေလးကေတာ့ “ဓ” ဓဦး ဆိုက္ ေအာက္ဆင့္ပါ။
ဘီဘီစီက လႊင့္သြားတဲ့အသံဖိုင္ေလး နားေသာတ,ဆင္ၿပီး သံသယကင္းရွင္းစြာ ဆက္လက္ စဥ္းစား ေတြးေတာႏိုင္ၾကပါေစ။
Source Audio from http://www.bbcburmese.com
မင္းစိုးစံ
အေဝးေရာက္ ကရင္ဒုကၡသည္တဦး
ဖတ္ဖို႔ ေရွ႕တြင္ရွိေသးသည္-ႏွိပ္ပါ....
ျပန္ေခါက္ထားေစခ်င္သည္ ...
